Rhoi cymorth

Pan fydd rhywun yn agor eu calon wrthych am brofi cam-drin, gall fod yn anodd gwybod beth i'w ddweud neu ei wneud. Gall gwrando a dangos eich bod yn malio helpu i greu lle diogel iddyn nhw rannu – lle maen nhw’n teimlo eu bod yn gallu siarad yn agored heb ofni cael eu barnu. 

Mae’r sgyrsiau hyn weithiau’n gallu digwydd yn ddirybudd, felly mae'n naturiol teimlo syndod neu ansicrwydd ar y pryd. Nid oes angen y geiriau perffaith arnoch chi; gall gwybod ychydig o ffyrdd syml o ymateb eich helpu i deimlo'n fwy parod os bydd rhywun yn dewis ymddiried ynoch. 

Pan fydd y sgyrsiau cyntaf hyn yn mynd yn dda, gall helpu pobl i deimlo eu bod yn cael eu clywed a'u cefnogi – a'u gwneud yn fwy tebygol o geisio cymorth pellach. 

Dyma rai ffyrdd syml o fod yno i rywun. 

Pan fydd rhywun yn rhannu eu profiad o gam-drin, y peth pwysicaf y gallwch ei wneud yw gwrando. 

• Crëwch ofod diogel
  Gall agor calon ynglŷn â cham-drin fod yn anodd iawn. Efallai eu bod yn teimlo ofn neu gywilydd, neu'n ansicr beth i'w ddweud. Gall y ffaith eu bod yn cael eu gwrando arnynt heb i neb eu barnu wneud pethau'n haws iddynt rannu eu profiadau. Mae creu gofod diogel yn golygu rhoi amser a lle i rywun siarad yn agored, gan wybod y bydd pobl yn gwrando arnyn nhw ac yn eu credu, heb eu barnu na'u beio.
• Gadewch iddyn nhw fynd ar eu cyflymder eu hunain  
  Mae pobl sy'n profi cam-drin yn aml yn poeni na chânt eu credu neu eu bod yn gor-ymateb. Mae rhoi lle iddynt siarad yn eu helpu i deimlo eu bod yn cael eu clywed ac yn rhoi rheolaeth iddynt dros yr hyn y maen nhw’n ei rannu. Ni ddylen nhw deimlo bod y sgwrs yn mynd i gael ei thorri'n fyr neu ei rhuthro. Mae'n iawn os oes seibiannau. Nid oes angen i chi lenwi pob cyfnod o dawelwch na gofyn llawer o gwestiynau – gall gwrando a gadael iddynt hwy arwain y sgwrs fod o gymorth mawr. 
• Cadwch y ffocws arnyn nhw 
  Ceisiwch gadw'r sgwrs yn canolbwyntio arnyn nhw. Mae'n naturiol i gael eich ymatebion eich hun, ond y pwyslais yma yw ar yr hyn maen nhw yn mynd drwyddo. Ceisiwch osgoi sôn am eich profiadau eich hun tra’u bod yn rhannu eu straeon – gall hyn weithiau roi'r argraff bod yr hyn a ddigwyddodd iddyn nhw yn rhywbeth arferol, neu gall wneud iddyn nhw deimlo bod eu profiad yn cael ei ddi-brisio. 
• Arhoswch yn bwyllog 
  Efallai y byddwch yn teimlo amrywiaeth o emosiynau ar y pryd, ond gall aros yn ddigynnwrf helpu rhywun i deimlo'n fwy diogel. Weithiau, mae ymatebion cryf yn ei gwneud hi'n anoddach i barhau i siarad. Gall ymatebion tyner a chyson helpu i'w tawelu. 
• Gwrandewch am arwyddion y gallent fod mewn perygl 
  Gall gwrando'n ofalus eich helpu i sylwi a yw pethau'n teimlo'n fater brys neu'n anniogel. Os ydych chi'n poeni y gallai rhywun fod mewn perygl uniongyrchol, mae'n bwysig ceisio cymorth. Os yw rhywun mewn perygl uniongyrchol, ffoniwch 999. Mae ffyrdd eraill o roi gwybod am gam-drin pan fydd rhywun yn barod. Dysgwch fwy am opsiynau eraill ar gyfer rhoi gwybod.

I lawer o bobl sy'n datgelu cam-drin, mae ymateb tawel a chefnogol yn eu helpu i deimlo eu bod yn cael eu cydnabod ac yn ddiogel wrth rannu eu profiad. 

• Arweiniwch gydag ymddiriedaeth 
  Gall ymateb gydag empathi ac ymddiriedaeth eu helpu i deimlo bod eu profiad yn cael ei gydnabod a'u bod yn cael eu grymuso. Cydnabyddwch eu profiad gyda geiriau tawel a chadarnhaol sy'n dangos eich bod yn credu'r hyn maen nhw wedi'i rannu. Gall ymatebion syml fel "Diolch am rannu hyn gyda mi" neu "Rydw i’n gwerthfawrogi'n fawr eich bod yn ymddiried ynof i gyda hyn" eu helpu i deimlo eu bod yn cael cefnogaeth. 
• Clywch nhw 
  Ceisiwch osgoi holi am fanylion neu gwestiynu'r hyn maen nhw wedi'i ddweud. Does dim angen i chi wirio nac ymchwilio – gall hyd yn oed cwestiynau a ofynnir gyda bwriadau da deimlo fel amheuaeth, ac efallai y byddan nhw'n atal y person rhag rhannu.  
  
• Defnyddiwch iaith gefnogol  
  Gall rhai sylwadau yn anfwriadol wneud i rywun deimlo'n gyfrifol am yr hyn a ddigwyddodd. Ceisiwch osgoi geiriau a chwestiynau a allai roi'r bai arnynt. Nid eu bai nhw yw cam-drin byth. 

Does dim angen i chi gael yr holl atebion. Gall cynnig eich cefnogaeth yn unig gael effaith barhaol, a gallai eu helpu i geisio cymorth mwy arbenigol pan fyddant yn barod. 

• Gofynnwch beth sydd ei angen arnynt 
  Mae gofyn beth sydd ei angen arnynt yn fwy defnyddiol na chynnig awgrymiadau. Mae'n eu galluogi i gadw rheolaeth a phenderfynu beth sy'n teimlo'n iawn iddynt. 
• Gadewch iddyn nhw ddewis beth sy'n digwydd nesaf 
  Efallai nad ydyn nhw'n barod i gymryd camau, neu efallai nad ydyn nhw eisiau siarad am bopeth ar unwaith. Ceisiwch beidio â'u gwthio i wneud unrhyw beth nad ydyn nhw'n gyfforddus ag ef. 
• Parhewch i gysylltu 
  Gall fod o gymorth i gysylltu â nhw yn ddiweddarach. Gall neges syml eu hatgoffa eich bod chi yno o hyd, heb roi pwysau arnynt i siarad. Gadewch iddynt wybod bod y drws ar agor, fel y gallant godi'r mater eto os a phryd y byddant yn barod.  
• Helpwch nhw i ddod o hyd i gymorth, os ydyn nhw ei eisiau 
  Os ydyn nhw eisiau rhagor o gymorth neu'n ystyried adrodd am yr hyn sydd wedi digwydd, gallwch eu helpu i archwilio eu hopsiynau neu eu cefnogi drwy'r broses. Gallwch ddysgu mwy am y cymorth a'r gefnogaeth sydd ar gael yma.

Ar ôl i rywun agor ei galon wrthych chi am gam-drin, efallai na fyddwch chi'n gwybod sut i grybwyll amdano eto. Mae'n normal poeni am ddweud y peth anghywir neu waethygu pethau. 

Gall estyn allan yn ysgafn eu helpu i wybod eich bod chi yno o hyd iddyn nhw. Nid oes angen i chi fynd i fanylion na gofyn am ddiweddariadau. Gall sgwrs fod yn ddigon.  

Gallech chi ddweud:  

• “Rydw i wedi bod yn meddwl am ein sgwrs. ​​Sut wyt ti? 
• “Dim ond eisiau anfon neges atat ti; gobeithio dy fod ti’n iawn.” 
• “Dim pwysau i siarad, ond rydw i yma os wyt ti angen.” 
• “Dim ond eisiau cysylltu a gweld sut wyt ti’n teimlo.” 

Gadewch iddyn nhw benderfynu a ydyn nhw am barhau â'r sgwrs. ​​Weithiau, gall gwybod bod y drws yn dal ar agor olygu mwy nag yr ydych chi'n ei sylweddoli.