Beth yw cam-drin?
Beth yw cam-drin domestig?
Pan fydd rhywun yn ceisio rheoli, niweidio neu ddychryn rhywun agos ato, gelwir hyn yn gam-drin domestig. Mae'n gallu digwydd rhwng partneriaid, cyn-bartneriaid neu aelodau o'r teulu – hyd yn oed os nad ydyn nhw'n byw gyda'i gilydd.
Dydy o ddim yn gorfforol bob tro. Gall gynnwys cam-drin emosiynol neu seicolegol, ymddygiad sy'n rheoli neu'n gorfodi, stelcio, cam-drin ariannol neu economaidd, cam-drin rhywiol, bygythiadau neu drais, a cham-drin ar sail ‘anrhydedd’ neu briodas dan orfod.
Gall cam-drin domestig gymryd sawl ffurf ac yn aml iawn fydd pobl ddim yn sylwi arno. Gall gynnwys pethau fel cadw golwg ar ffôn rhywun, bod yn feirniadol o’r hyn mae’n ei wisgo neu wneud sylwadau cenfigennus.
Rhaid sylwi a stopio. Dewch i gael rhagor o wybodaeth am gam-drin domestig, yr arwyddion rhybudd a ble i gael cymorth.
Beth yw stelcio?
Gellir disgrifio stelcio fel patrwm o ymddygiad digroeso ac obsesiynol, lle mae rhywun yn dangos gormod o ddiddordeb yn rhywun arall nes bod hynny’n tarfu arnyn nhw.
Dydy hi ddim bob amser yn hawdd adnabod stelcio. Gallai gynnwys anfon negeseuon testun, ffonio, dilyn, monitro neu anfon anrhegion dro ar ôl tro, heb i’r person arall ddymuno hynny. Ond gall pob achos edrych yn wahanol iawn. Gall stelcio ddigwydd wyneb yn wyneb neu ar-lein a gall unrhyw un ei wneud – partner, cyn-bartner, ffrind, cydweithiwr neu ddieithryn hyd yn oed.
Rhaid sylwi a stopio. Dewch i gael rhagor o wybodaeth am stelcio, yr arwyddion rhybudd a ble i gael cymorth.
Beth yw trais rhywiol?
Mae trais rhywiol yn cyfeirio at unrhyw weithred neu ymddygiad rhywiol digroeso.
Mae enghreifftiau o drais rhywiol yn cynnwys seiberfflachio, dinoethi anweddus a chyffwrdd heb ganiatâd.
Rhaid sylwi a stopio.
-
Pan fydd rhywun yn dangos ei organau rhywiol yn fwriadol i rywun arall heb ganiatâd, gelwir hyn yn ddinoethi anweddus. Mae'n fath o gam-drin rhywiol, a’r bwriad yn aml iawn yw dychryn, codi ofn neu fychanu rhywun arall neu gael boddhad rhywiol personol.
Gall hyn ddigwydd yn unrhyw le – mewn mannau cyhoeddus, yn y gwaith, ar drafnidiaeth neu mewn sefyllfaoedd lle mae rhywun yn teimlo ei fod yn methu gadael. Sut bynnag mae'n digwydd, mae'n drosedd ddifrifol, a gall wneud i bobl deimlo’n ofnus neu’u bod yn cael eu diraddio. Gall wneud i bobl deimlo eu bod nhw ddim yn ddiogel.
Rhaid sylwi a stopio. Dewch i gael rhagor o wybodaeth am ddinoethi anweddus a sut mae cael cymorth.
Pan fydd rhywun yn dangos ei organau rhywiol yn fwriadol i rywun arall heb ganiatâd, gelwir hyn yn ddinoethi anweddus. Mae'n fath o gam-drin rhywiol, a’r bwriad yn aml iawn yw dychryn, codi ofn neu fychanu rhywun arall neu gael boddhad rhywiol personol. -
Pan fydd rhywun yn anfon neu'n rhannu llun neu fideo rhywiol ar-lein neu drwy ddyfais, heb i neb ofyn a heb ganiatâd, gelwir hyn yn seiberfflachio. Mae'n fath o gam-drin rhywiol sy'n aml â’r bwriad o achosi sioc, dychryn neu loes i rywun arall, neu er mwyn cael boddhad rhywiol personol.
Gall seiberfflachio ddigwydd mewn unrhyw ofod digidol – ar apiau negeseuon, cyfryngau cymdeithasol, apiau cwrdd â chariad, AirDrop, neu mewn mannau chwarae gemau a ffrydio byw. Beth bynnag fo'r platfform, mae'n drosedd ddifrifol a gall wneud i rywun deimlo cywilydd, ei fod yn cael ei ddiraddio neu nad yw'n ddiogel.
Rhaid sylwi a stopio. Dewch i gael gwybod mwy am seiberfflachio a sut i gael cymorth.
Mwy am seiberfflachio -
Pan fydd rhywun yn cyffwrdd rhywun arall mewn ffordd rywiol heb ganiatâd, gelwir hyn yn gyffwrdd heb ganiatâd. Mae'n ymosodiad rhywiol ac yn fath o gam-drin rhywiol. Gall wneud i'r person dan sylw deimlo'n anghyfforddus neu ei fod yn cael ei ddiraddio. Gall wneud iddo deimlo nad yw’n ddiogel.
Gall ddigwydd mewn gwahanol ffyrdd – cydio, gropio neu gusanu rhywun heb ganiatâd. Weithiau mae'n cael ei ddiystyru fel rhywbeth diniwed neu ddim ond ychydig bach o hwyl, ond dydy cyffwrdd heb ganiatâd byth yn iawn.
Rhaid sylwi a stopio. Dewch i gael gwybod am gyffwrdd heb ganiatâd a sut i gael cymorth.
Mwy am gyffwrdd heb ganiatâd
Profi eich gwybodaeth
Rydych chi wedi gweld sut gall cam-drin gymryd sawl ffurf – weithiau mae’n glir ac yn amlwg, dro arall mae’n fwy anodd ei adnabod. Rhowch gynnig ar y cwis byr i weld pa mor dda ydych chi am sylwi pan fydd ymddygiad yn croesi'r llinell.
Rhowch gynnig ar y cwisFe allwch chi helpu i roi stop ar gam-drin
Mae gan bob un ohonom rôl i'w chwarae i atal trais yn erbyn menywod a merched. Dewch i gael gwybod sut gallwch chi helpu i’w stopio.
