Skip to main content

Beth fyddech chi'n ei wneud?

Senario: Mae dy frawd yn rheoli ei wraig

Rydych chi wedi sylwi bod perthynas eich brawd â'i wraig wedi bod yn anodd yn ddiweddar. Yr ychydig weithiau diwethaf i chi eu gweld mae hi wedi ymddangos yndawel iawn, anaml y mae hi'n mynd allan mwyach ac mae’n ei bychanu ei hun yn gyson.

Wrth ymweld un diwrnod, rydych chi'n clywed eich brawd yn dweud wrthi ei bod hi'n ddiwerth. Yn ddiweddarach y noson honno pan rydych chi ar eich pen eich hun gyda hi mae hi'n dweud bod pethau wedi bod yn anodd ers tro. Mae'n datgelu ei fod wedi bod yn ei hatal rhag gweld rhai o'i ffrindiau yn ogystal â gwirio ei hanes ffôn a rhyngrwyd.

Gallai hyn fod yn fath o gam-drin domestig a elwir yn reolaeth drwy orfodaeth. Mae’n niweidiol ac mae’n dramgwydd troseddol.

Sut allech chi ymyrryd yn y sefyllfa hon?

  • Efallai nad yw’n ddiogel dweud dim ar y foment honno. Gall ysgogi ymateb dig neu amddiffynnol gan eich brawd, a allai wneud pethau'n waeth. Ystyriwch aros nes y gallwch siarad â'ch chwaer-yng-nghyfraith ar ei phen ei hun y tu allan i'w cartref. Rhowch sicrwydd iddi nad ei bai hi yw’r hyn sy’n digwydd a gofynnwch iddi a yw hi eisiau eich help i ddod o hyd i gefnogaeth neu riportio’r gamdriniaeth.

  • Os yn bosibl, ysgrifennwch yr hyn a welsoch ac a glywsoch. Efallai y byddwch hefyd yn gallu casglu lluniau, postiadau cyfryngau cymdeithasol, negeseuon testun neu fideos. Gall y rhain ddod yn dystiolaeth yn ddiweddarach, cyn belled â bod eich chwaer-yng-nghyfraith yn cytuno i chi eu rhannu. Gall tystiolaeth eich cefnogi os penderfynwch alw ymddygiad eich brawd yn uniongyrchol gydag ef. Bydd hefyd yn eich helpu i fod yn dyst os bydd yr heddlu yn cael gwybod am y cam-drin.

  • Os credwch ei fod yn ddiogel, a bod eich chwaer yng nghyfraith yn hapus i chi wneud hynny, siaradwch â’ch brawd a dywedwch wrtho’n glir ac yn ddigynnwrf fod yr hyn y mae’n ei wneud yn annerbyniol. Gallech gynnig ei helpu i ddod o hyd i gymorth i newid ei ymddygiad.

Cofiwch, nid oes un ateb. Gall amlygu a riportio cam-drin fod yn arbennig o anodd pan fydd yn ymwneud ag aelod o'r teulu. Dylech wneud yr hyn rydych chi'n credu sydd orau i'ch cadw chi a'r sawl sy'n cael ei gam-drin yn ddiogel - a gwnewch yn siŵr bob amser bod y person sy'n cael ei gam-drin yn iawn gyda'r hyn rydych chi'n ei wneud.

Archwiliwch senario arall:

Mae'ch ffrind yn hwtian ar fenyw yn y stryd
Mae dieithryn yn byseddu menyw mewn clwb